ChatGPT i sztuczna inteligencja – szanse i zagrożenia

Istnieje wiele definicji sztucznej inteligencji. Na temat AI (ang. artificial intelligence) prowadzone są debaty na płaszczyznach naukowych, publicystycznych, prawnych, politycznych, technologicznych, społecznych czy filozoficznych. Bazując tylko na nazwie, można wnioskować, że sztuczna inteligencja to inteligencja wykazywana lub wytwarzana przez sztuczną materię. Utożsamiamy AI z oprogramowaniem i urządzeniami, które są w stanie realizować zadania w sposób zbliżony do człowieka.

Z drugiej strony samo pojęcie inteligencji sprowadza się do zdolności postrzegania otoczenia, analizy informacji, wyciągania wniosków i dostosowania. Cecha ta wpływa na sprawność w rozwiązywaniu problemów, interpretowaniu sytuacji i wybieraniu możliwie najlepszych rozwiązań. Inteligencję można definiować wielorako – poza mierzalnymi ramami, często określa się nią umiejętności kreatywne (jak chociażby umiejętność malowania, śpiewania, gry na instrumencie), interpersonalne (umiejętność nawiązywania kontaktów, sprzedaży, odczytywania i przekazywania uczuć) oraz wiele innych.

O ile wciąż ciężko nam wyobrazić sobie, aby maszyny były w stanie realizować działania o charakterze emocjonalnym i społecznym, o tyle coraz sprawniej radzą sobie one z tymi obszarami inteligencji, które są mniej abstrakcyjne.

Co umożliwia sztuczna inteligencja

W mojej definicji AI sztuczna inteligencja przede wszystkim umożliwia rozwiązywanie złożonych problemów oraz realizowanie działań w sposób, który nie wymaga dodatkowego zaangażowania człowieka. Maszyny i programy uzbrojone w algorytmy są w stanie podejmować decyzje na podstawie wiedzy, a w dobie Big Data wiedza ta jest niemal nieograniczona. Tym samym sztuczna inteligencja pozwala automatyzować pracę człowieka i maszyn, optymalizować procesy i wyciągać najlepsze możliwe wnioski. Za sprawą sztucznej inteligencji możemy przewidywać zjawiska w skali makro, ale też możemy podnosić efektywność w skali mikro.

Możliwości wykorzystania sztucznej inteligencji są niemal nieograniczone. Dotąd AI było utożsamiane z największymi firmami w dziedzinie technologii, dziś z zaawansowanych algorytmów i danych korzystają mali przedsiębiorcy, a nawet zwykli konsumenci. A do rozwiązania jakich między innymi problemów i zadań można wykorzystać sztuczną inteligencję?

• Tworzenia spersonalizowanych komunikatów reklamowych
• Analizy zachowań użytkownika na stronie i oceny szansy na konwersję
• Monitoringu obciążenia maszyn produkcyjnych i planowania zasobów
• Zabezpieczania systemów przed nieuprawnionym dostępem / nieoczekiwanym zachowaniem
• Zarządzania relacjami z klientem przez systemy oparte na wirtualnym doradztwie
• Ochrony zdrowia, tworzenia planów żywieniowych i aktywności fizycznej, oceny poziomu zdrowia
• Wsparcia w tworzeniu multimediów
• Wsparcia w tworzeniu treści

Czym jest ChatGPT

Skoro wiemy już mniej więcej, czym jest sztuczna inteligencja, pora przejść do tematu, który cieszy się ogromną popularnością. W największym uproszczeniu ChatGPT to wirtualny rozmówca, który odpowiada na nasze pytania i daje rozwiązania dla często złożonych problemów.

Idea tego narzędzia nie jest nowa – wielu z nas pamięta zdumienie, gdy trafiliśmy na stronę internetową, która potrafiła odgadnąć osobę, o której myślimy, na podstawie udzielanych przez nas odpowiedzi. Sama konstrukcja tego systemu z perspektywy czasu wydaje się banalnie prosta, niemniej wówczas mogliśmy odnosić wrażenie, że po drugiej stronie monitora musi siedzieć żywy człowiek. Całość bazuje na bardzo popularnej grze „zgadnij kto” – popularnym przykładem jest Akinator.

Oczywiście ChatGPT jest nieporównywalnie bardziej zaawansowany, ale idea działania jest zbliżona. Narzędzie jest potężnym zbiorem algorytmów i funkcji, które przetwarzają posiadane dane i serwują odpowiedzi nawet na najbardziej złożone pytania.

Tym samym ChatGPT jest wirtualną encyklopedią i doradcą, ubranym w szaty przypominające istotę rozumną, odpowiadającą na pytania w języku naturalnym.

ChatGPT – możliwości i ograniczenia

Narzędzie stworzone przez OpenAI budzi ogromne zainteresowanie, ale też równie duże kontrowersje. ChatGPT bazuje na modelach GPT – dużych modelach językowych, które zostały „nakarmione” ogromnymi zbiorami tekstu, na które składają się chociażby książki i strony internetowe.

Wiedza modelu pochodzi z danych treningowych, które mają swoją datę graniczną. Tym samym wirtualny doradca bez dostępu do wyszukiwarki nie udzieli nam w pełni aktualnej odpowiedzi, jeśli będzie ona zależna od informacji wytworzonych po tej dacie. Włączone wyszukiwanie w sieci poprawia aktualność odpowiedzi, ale znalezione źródła nadal warto sprawdzić samodzielnie.

Ponadto ChatGPT ma pewne ograniczenia – wśród nich można wymienić:

• ograniczenie przekazywania informacji o charakterze krzywdzącym / niezgodnym z prawem;
• jakość odpowiedzi jest zależna od jakości zapytania – zbyt ogólne pytania mogą generować błędne odpowiedzi, powtarzalność, brak zrozumienia i dopasowania do kontekstu.

Jakie zastosowanie może mieć ChatGPT?

Znając możliwości i ograniczenia ChatGPT, postanowiłem zadać to pytanie bezpośrednio u źródła i zapytać ChatGPT, do czego może być wykorzystywany. W jakich zastosowaniach odnajduje się wirtualny doradca?

• obsługa klienta – wirtualny pracownik, który będzie doradzał klientom w czasie rzeczywistym 24/7;
• edukacja – możliwość zadawania pytań wirtualnemu nauczycielowi oraz wirtualny korepetytor, wyjaśniający skomplikowane działania matematyczne;
• rozrywka – tworzenie gier, pisanie tekstów piosenek i wierszy, opowiadanie żartów;
• automatyzacja – realizacja powtarzalnych procesów w firmie, jak np. generowanie raportów, odpowiadanie na maile;
• tłumaczenie treści;
• tworzenie treści na stronę internetową, opisów produktów, ale też szablonów dokumentów;
• weryfikacja błędów – weryfikowanie realizowanych zadań;
• marketing – pomoc w tworzeniu kampanii reklamowych i przekazów dopasowanych do odbiorcy.

Jak pisać zapytania do ChatGPT

Jakość odpowiedzi zależy przede wszystkim od jakości polecenia. Zbyt ogólne zapytanie daje ogólną odpowiedź, a każda brakująca informacja to miejsce, które model uzupełni domysłem. Dobre polecenie zawiera pięć elementów:

• rola – kim ma być model, np. copywriterem e-commerce lub analitykiem danych;
• kontekst – dla kogo i w jakiej sytuacji powstaje wynik;
• zadanie – co dokładnie ma zostać zrobione;
• format – długość, struktura, ton wypowiedzi;
• ograniczenia – czego model ma nie robić, np. nie używać wykrzykników ani nie zmyślać danych.

Różnicę najlepiej widać na przykładzie. Polecenie „Napisz opis produktu” da tekst, który pasuje do wszystkiego i nie wyróżnia niczego. Polecenie „Jesteś copywriterem sklepu z odzieżą outdoorową. Napisz opis kategorii „kurtki zimowe damskie” dla kobiet w wieku 30–45 lat, które kupują kurtki na miasto i wyjazdy. Ton rzeczowy, bez przesady, 120–150 słów. Uwzględnij ocieplenie, wodoodporność i rozmiarówkę. Nie podawaj parametrów, których nie znasz” daje materiał, który wymaga już tylko redakcji.

Warto też poprawiać wynik w kolejnych wiadomościach zamiast zaczynać od zera. Wystarczy napisać, co zmienić: skrócić, zmienić ton, dodać konkretny argument. Model uwzględnia wcześniejszą część rozmowy.

Jaki wpływ ChatGPT może mieć na świat?

Z pewnością ChatGPT stanowi swego rodzaju rewolucję, przede wszystkim za sprawą zdobycia szybkiej i globalnej popularności. Błyskawiczny wzrost popularności narzędzia zatrząsł fundamentami znanego nam dotąd internetu. Nagle okazało się, że dominująca pozycja Google może być zagrożona, a Microsoft włączył ChatGPT do swoich produktów – najlepszym przykładem było udostępnienie go w Bingu.

ChatGPT może pozytywnie wpłynąć na jakość życia przeciętnego człowieka. Współpraca człowieka z maszyną staje się coraz wygodniejsza, ponieważ przyjmuje formę rozmowy. W efekcie, gdy zaciera się granica między komunikacją człowieka z człowiekiem a człowieka z komputerem, korzystanie z AI staje się dla nas coraz bardziej naturalne. Wirtualni lekarze mogą okazać się dużo bardziej skuteczni w wykrywaniu chorób, wirtualni doradcy mogą pomóc w podejmowaniu ważnych dla nas decyzji, a wirtualni marketingowcy mogą podnieść efektywność naszych biznesów.

Z drugiej strony ChatGPT nie jest doskonały. Jest narażony na błędy wynikające z braku aktualnych danych czy nieprecyzyjnie zadanych pytań. Ponadto, jak każdy algorytm, ChatGPT może stać się przedmiotem manipulacji. Wykorzystany w nieodpowiedni sposób, może być szkodliwy. Kolejne wersje modeli GPT pokazały przy tym, jak szybko rozwijają się tego typu narzędzia.

Tu też warto zastanowić się trochę szerzej nie tylko nad samym ChatGPT, ale też nad innymi możliwościami oferowanymi przez nowoczesne technologie. Oprogramowanie do tworzenia grafik na podstawie instrukcji tekstowej może zastąpić artystów i fotografów. Oprogramowanie do zaawansowanej edycji audio i wideo może zastąpić aktorów i lektorów – ale też może być krzywdzące i wprowadzać w błąd (chociażby za sprawą deepfake’ów). Coraz głośniejsza staje się dyskusja na temat wpływu sztucznej inteligencji na społeczeństwo.